Design Patterns trong Python

Mẫu thiết kế Iterator trong Python

Cho bất kỳ tập hợp nào chạy được trong vòng for bằng cách cài __iter__ và __next__, hoặc viết một generator.

  • Nâng cao
  • Đọc trong 2 phút
  • 1 ví dụ chạy được
Bạn sẽ học được gì
  • Giao thức iterator
  • StopIteration
  • Generator với yield
for n in Countdown(3)
  1. 1next() → 3
  2. 2next() → 2
  3. 3next() → 1
  4. 4StopIterationvòng lặp kết thúc

Lấy từng giá trị một

Vấn đề

Code duyệt qua một tập hợp không cần phải biết tập hợp đó được lưu thế nào: một list, một cái cây, một file hay các giá trị được tính dần. Vòng for của Python làm việc được với mọi đối tượng (object) tuân theo giao thức lặp (iteration protocol).

Hình dung đời thường

Iterator giống máy phát số thứ tự ở quầy bán đồ nguội trong siêu thị. Mỗi lần rút, bạn nhận được số tiếp theo. Bạn không thấy các con số được cất bên trong thế nào, chỉ việc rút tiếp cho tới khi máy báo hết số.

Từ máy phát số thứ tự đến code
for number in Countdown(3):🎫 Rút số cho tới khi máy hết
__iter__⚙️ Cơ chế bên trong của máy
yield current➡️ Đưa ra số tiếp theo
while current > 0:🏁 Dừng khi không còn số nào
Giá trị được đưa ra từng cái một, còn cách lưu trữ thì giấu kín.
Định nghĩa ngắn gọn

Mẫu Iterator cho phép duyệt lần lượt các phần tử của một tập hợp mà không để lộ cách chúng được lưu. Trong Python, một object là iterable (duyệt được) khi phương thức __iter__ của nó trả về một iterator.

Những điểm quan trọng

  1. Countdown(3) chỉ lưu con số bắt đầu.
  2. __iter__ là phương thức mà vòng for gọi để bắt đầu duyệt.
  3. Vì có yield, __iter__ trả về một generator lần lượt sinh ra 3, 2 và 1.
  4. Vòng lặp tự dừng khi generator kết thúc.

Khi nào nên sử dụng?

  • Để tập hợp do bạn tự viết dùng được với for, list(), sum() và comprehension.
  • Sinh giá trị dần dần thay vì dựng cả list trong bộ nhớ.
  • Giấu cách dữ liệu được lưu hoặc được tính.

Khi nào chưa cần

  • Một list hay range đơn giản đã làm được việc đó.
  • Cần truy cập ngẫu nhiên theo vị trí: iterator chỉ đi được về phía trước.

Code ví dụ

Chạy code →
main.py
class Countdown:
    # Iterator: traverse values without exposing representation details.
    def __init__(self, start): self.start = start

    def __iter__(self):
        # Yield values without exposing collection storage.
        current = self.start
        while current > 0:
            yield current
            current -= 1


for number in Countdown(3):
    print(number)
Lấy nút Run cho ví dụ này

Kết quả khi chạy

3
2
1

Giải thích code

Class Countdown cài đặt phương thức __iter__ dưới dạng một generator. Mỗi lần gặp yield, generator trả về một giá trị và tạm dừng cho đến khi vòng lặp cần giá trị tiếp theo. Vì vậy, vòng lặp for number in Countdown(3) in ra lần lượt 3, 2, 1.

Thay đổi giá trị và chạy chương trình bằng trình chạy Python online của CodeUtility mà không cần cài Python.

Bài tập mở rộng

Hãy thử chỉnh sửa code theo các gợi ý dưới đây. Tự thay đổi và quan sát kết quả sẽ giúp bạn hiểu bài sâu hơn nhiều so với chỉ đọc code.

  1. Thay đổi domain của ví dụ nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc của design pattern.
  2. So sánh design pattern với một implementation đơn giản hơn và giải thích các trade-off.
  3. Viết test cho từng thành phần trước khi thêm một implementation khác.
Chạy trong trình biên dịch Python →

Lỗi hay gặp

Trả về list từ __iter__

__iter__ phải trả về một iterator, không phải một list.

Sai
def __iter__(self):
    return [3, 2, 1]  # TypeError
Cách sửa
def __iter__(self):
    return iter([3, 2, 1])

Bạn học xong bài này chưa?

Đánh dấu đã học để theo dõi tiến độ của bạn.

Luyện tập với thử thách

Áp dụng kiến thức của bài học này để giải một bài toán thực tế. Mỗi thử thách chạy ngay trên trình duyệt, có kiểm thử tức thì và AI nhận xét.

Tất cả thử thách