Mẫu thiết kế Abstract Factory trong Python
Tạo cả một họ đối tượng đi cùng nhau, như nút bấm và ô đánh dấu của giao diện tối, mà không cần gọi tên class cụ thể.
- Họ sản phẩm (product family)
- Mỗi họ một factory
- Đổi cả họ cùng lúc
theme factoryDarkThemeFactoryDarkButtonDarkCheckbox
LightThemeFactoryLightButtonLightCheckbox
Một factory, một họ đồng bộ
Vấn đề
Giao diện theme tối phải dùng nút tối, ô tích tối và menu tối cùng nhau. Nếu tạo riêng từng thành phần, rất dễ lẫn một ô tích sáng vào màn hình tối. Bạn cần cách tạo trọn một họ đối tượng (object) ăn khớp với nhau.
Hình dung đời thường
Abstract factory giống mua nội thất theo một bộ sưu tập trong cửa hàng. Chọn bộ gỗ sồi tối màu thì bàn, ghế, kệ đều đồng bộ. Bạn không phải chọn lẻ từng món rồi lo chúng lệch phong cách với nhau.
DarkThemeFactory()🪵 Chọn bộ sưu tập tốifactory.create_button()🪑 Một món trong bộ sưu tập đófactory.create_checkbox()🛋️ Một món khác, chắc chắn đồng bộ.render()🏠 Dùng các món mà không cần biết class cụ thểTrong mẫu Abstract Factory, mỗi họ sản phẩm có một object factory riêng, và factory đó có một phương thức tạo cho từng sản phẩm. Vì thế mọi object tạo qua cùng một factory đều thuộc cùng một họ.
Những điểm quan trọng
DarkThemeFactorycó một phương thức cho mỗi sản phẩm:create_buttonvàcreate_checkbox.- Mỗi phương thức trả về phiên bản tối của thành phần đó.
- Nơi dùng chỉ làm việc với
factory, nên thay bằng factory theme sáng là mọi thành phần đổi cùng lúc. - Sản phẩm nào cũng gọi
render()theo cùng một cách.
Khi nào nên sử dụng?
- Theme và giao diện mà mọi thành phần phải đồng bộ.
- Hỗ trợ nhiều nền tảng hoặc cơ sở dữ liệu với các bộ class tương ứng.
- Thay cả một họ cài đặt, ví dụ bản thật và bản giả để kiểm thử.
Khi nào chưa cần
- Chỉ có một loại sản phẩm: một hàm factory bình thường là đủ.
- Các họ hiếm khi thay đổi: thêm class chỉ làm code phức tạp hơn mà chẳng được lợi gì.
Code ví dụ
class DarkButton:
# Abstract Factory: create products that belong to one family.
def render(self): return "Dark button"
class DarkCheckbox:
def render(self): return "Dark checkbox"
class DarkThemeFactory:
# Produce a compatible family of UI objects.
def create_button(self): return DarkButton()
def create_checkbox(self): return DarkCheckbox()
factory = DarkThemeFactory()
print(factory.create_button().render())
print(factory.create_checkbox().render())
Kết quả khi chạy
Dark button
Dark checkbox
Giải thích code
Mỗi factory tạo ra một bộ nút bấm và ô đánh dấu cùng phong cách, ví dụ factory chế độ tối tạo ra DarkButton và DarkCheckbox. Phần code sử dụng chỉ làm việc với factory, nên không bao giờ vô tình kết hợp các thành phần thuộc hai phong cách khác nhau.
Thay đổi giá trị và chạy chương trình bằng trình chạy Python online của CodeUtility mà không cần cài Python.
Bài tập mở rộng
Hãy thử chỉnh sửa code theo các gợi ý dưới đây. Tự thay đổi và quan sát kết quả sẽ giúp bạn hiểu bài sâu hơn nhiều so với chỉ đọc code.
- Thay đổi domain của ví dụ nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc của design pattern.
- So sánh design pattern với một implementation đơn giản hơn và giải thích các trade-off.
- Viết test cho từng thành phần trước khi thêm một implementation khác.
Lỗi hay gặp
Tạo sản phẩm bên ngoài factory
Tạo thẳng một thành phần là bỏ qua theme, nên dễ lẫn thành phần của họ này với họ khác.
button = factory.create_button()
checkbox = LightCheckbox() # mixed themes
button = factory.create_button()
checkbox = factory.create_checkbox()
Bạn học xong bài này chưa?
Đánh dấu đã học để theo dõi tiến độ của bạn.