Python Basics

Hàm trong Python: def, tham số và return

Viết code một lần, dùng lại ở mọi nơi. Định nghĩa hàm với tham số, giá trị mặc định và giá trị trả về.

  • Cơ bản
  • Đọc trong 2 phút
  • 1 ví dụ chạy được
Bạn sẽ học được gì
  • Định nghĩa hàm bằng def
  • Tham số, đối số và giá trị mặc định
  • Trả kết quả về
greet("Grace")
  1. 1"Grace"Đối số được truyền vào
  2. 2def greet(name):Thân hàm chạy với name = "Grace"
  3. 3return f"Hello, {name}!"Kết quả được trả về

Đầu vào, xử lý, đầu ra

Vấn đề

Cùng một nhóm bước thường xuất hiện ở nhiều chỗ: chào người dùng, tính thuế, kiểm tra địa chỉ email. Nếu sao chép code, khi có lỗi bạn phải sửa ở mọi bản sao, và chương trình càng dài càng khó đọc. Hàm (function) cho phép viết các bước một lần và đặt cho chúng một cái tên.

Hình dung đời thường

Hàm giống chiếc máy pha cà phê. Bạn cho nguyên liệu vào (hạt cà phê và lựa chọn của bạn), máy làm đúng một quy trình mỗi lần, rồi đưa ra kết quả (ly cà phê). Bạn không cần biết bên trong máy hoạt động thế nào mà vẫn dùng được, và dùng bao nhiêu lần cũng được.

Từ máy pha cà phê đến code
def greet(name, language="Python"):☕ Lắp máy một lần
name🫘 Thứ bạn cho vào
language="Python"⚙️ Một tùy chọn có giá trị mặc định
return🥤 Thứ máy trả ra
greet("Grace")▶️ Bấm nút: dùng máy
Định nghĩa một lần, dùng nhiều lần với dữ liệu khác nhau.
Định nghĩa ngắn gọn

Hàm là một khối code có tên, được định nghĩa bằng def; hàm nhận giá trị qua tham số (parameter) và trả kết quả về bằng return.

Những điểm quan trọng

  1. def greet(name, language="Python"): định nghĩa hàm; chưa có gì chạy cả, cho tới khi bạn gọi hàm.
  2. greet("Grace") gọi hàm: name nhận "Grace", còn language giữ giá trị mặc định.
  3. return trả câu chào hoàn chỉnh về cho nơi gọi, thay vì in ngay bên trong hàm.
  4. message = greet("Grace") lưu kết quả lại để in, ghi ra file hay dùng tiếp.

Khi nào nên sử dụng?

  • Những bước bạn phải làm đi làm lại, như định dạng giá tiền hay kiểm tra dữ liệu nhập.
  • Chia chương trình dài thành các phần nhỏ có tên, dễ đọc và dễ kiểm thử.
  • Đặt tên cho một phép tính, để average(scores) tự nói lên code đang làm gì.

Khi nào chưa cần

  • Một dòng chỉ dùng một lần: bọc vào hàm chỉ làm code rườm rà.
  • Dữ liệu luôn đi cùng các thao tác trên nó, như tài khoản và việc nạp tiền: class có thể hợp hơn.

Code ví dụ

Chạy code →
main.py
def greet(name, language="Python"):
    return f"Hello, {name}! Welcome to {language}."

message = greet("Grace")
print(message)
Lấy nút Run cho ví dụ này

Kết quả khi chạy

Hello, Grace! Welcome to Python.

Giải thích code

Hàm greet() có tham số language với giá trị mặc định là "Python", nên khi gọi greet("Grace") bạn không cần truyền tham số này. Thay vì tự in ra màn hình, hàm trả về một chuỗi. Nhờ vậy, nơi gọi hàm có thể tùy ý lưu, in hoặc tiếp tục xử lý kết quả.

Thay đổi giá trị và chạy chương trình bằng trình chạy Python online của CodeUtility mà không cần cài Python.

Bài tập mở rộng

Hãy thử chỉnh sửa code theo các gợi ý dưới đây. Tự thay đổi và quan sát kết quả sẽ giúp bạn hiểu bài sâu hơn nhiều so với chỉ đọc code.

  1. Thay đổi dữ liệu đầu vào và đoán trước kết quả rồi mới chạy để kiểm tra.
  2. Thêm phần kiểm tra cho trường hợp dữ liệu rỗng hoặc không hợp lệ.
  3. Đưa phần xử lý vào một hàm riêng và thử với nhiều bộ dữ liệu khác nhau.
Chạy trong trình biên dịch Python →

Bạn học xong bài này chưa?

Đánh dấu đã học để theo dõi tiến độ của bạn.

Luyện tập với thử thách

Áp dụng kiến thức của bài học này để giải một bài toán thực tế. Mỗi thử thách chạy ngay trên trình duyệt, có kiểm thử tức thì và AI nhận xét.

Tất cả thử thách